Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει μεγάλο αριθμό κατοικιών, η αγορά κατοικίας στη χώρα συνεχίζει να βιώνει έντονα προβλήματα έλλειψης και στενότητας.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή την αντίφαση παίζουν τα πολλά αχρησιμοποίητα ακίνητα, που αντί να μειώνουν την πίεση στις τιμές και τα ενοίκια, παραμένουν κλειδωμένα και μη διαθέσιμα στην αγορά.
Ποσοστό 35% των κατοικιών στην Ελλάδα παραμένει ακατοίκητο
Μια πρόσφατη μελέτη της Alpha Bank δείχνει πως περίπου το 35% των κατοικιών στη χώρα δεν χρησιμοποιείται ως τόπος διαμονής, ποσοστό από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Από αυτό το ποσοστό, το 12% είναι ευθέως κενά ακίνητα, δηλαδή χωρίς καμία μορφή χρήσης, αντιπροσωπεύοντας περίπου 794.000 σπίτια.
Εντοπισμός των κενών ακινήτων κυρίως στη Αττική και Θεσσαλονίκη
Η διανομή των κενών κατοικιών παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Περίπου το ένα τρίτο από αυτές βρίσκονται στην Αττική, που αντιπροσωπεύουν το 11,8% της οικιστικής υποδομής της περιοχής, ενώ το 9,7% εντοπίζεται στη Θεσσαλονίκη. Στις περιοχές αυτές, όπου συγκεντρώνεται μεγάλη ζήτηση για στέγη λόγω εργασίας, μεγάλο μέρος της προσφοράς είναι δεσμευμένο σε μη διαθέσιμα ακίνητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, μόνο το 11% των ιδιοκτητών δηλώνει ότι έχει ακίνητο που είναι κενό ή μη αξιοποιημένο, υποδεικνύοντας ότι το πρόβλημα επικεντρώνεται σε συγκεκριμένες κατηγορίες ακινήτων. Το ποσοστό είναι μεγαλύτερο σε περιφερειακές περιοχές (14%) σε σύγκριση με Αθήνα (7%) και Θεσσαλονίκη (11%).
Παράγοντες που εμποδίζουν τα κενά ακίνητα να μπουν στην αγορά
Οι κυριότεροι λόγοι για τον αδυναμία διάθεσης των ακινήτων είναι οικονομικοί και διοικητικοί. Το 42% των ιδιοκτητών αναφέρει το υψηλό κόστος ανακαίνισης ως σημαντικό εμπόδιο, δεδομένης της ηλικίας του κτιριακού αποθέματος. Επίσης, θέματα κληρονομιάς και η πολυιδιοκτησία δημιουργούν δυσκολίες στη συνεννόηση ανάμεσα στους συνιδιοκτήτες (21%).
Μέρος των ιδιοκτητών σχεδιάζει να διαθέσει τα ακίνητα τους στο μέλλον είτε για ενοικίαση (19%) είτε για πώληση (6%), ενώ ένα 15% τα διατηρεί για προσωπική ή οικογενειακή χρήση.
Παρόλο που υπάρχει μεγάλος αριθμός ακινήτων, η προσφορά προς πώληση έχει μειωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, με έντονες μειώσεις σε συγκεκριμένες περιοχές όπως Κεντρική Μακεδονία (-50%), Αττική (-40.4%) και Νότιο Αιγαίο (-37.6%). Η προσφορά προς ενοικίαση έχει επίσης περιοριστεί κατά 10,4%.
Αντίκτυπος στο ύψος των ενοικίων
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι προβλέψεις για τα ενοίκια παραμένουν έντονα ανοδικές. Περίπου το 70% των συμμετεχόντων σε έρευνα αναμένει αύξηση των ενοικίων, ποσοστό αυξημένο σε σχέση με το 2024, ενώ μόνο το 8% πιστεύει σε μείωση.
Οι διαμορφωτές των τιμών κατοικίας και ενοικίων εκτιμάται ότι θα είναι πέρα από τις παραδοσιακές πολιτικές, με την οικονομία διαμοιρασμού και τον τουρισμό να αναδεικνύονται ως καθοριστικοί παράγοντες το 2025. Η βραχυχρόνια μίσθωση επιβαρύνει την προσφορά κατοικιών στην αγορά μακροχρόνιας κατοίκησης, ιδίως σε τουριστικές περιοχές.
Ειδικά στην Αττική και στα νησιά, το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού αναγνωρίζει την οικονομία διαμοιρασμού ως βασικό παράγοντα των μελλοντικών τιμών.
Ταυτόχρονα, οι κυβερνητικές πολιτικές υποχωρούν στη δεύτερη θέση, ενώ το κόστος χρηματοδότησης και τα επιτόκια παραμένουν κυρίαρχοι παράγοντες. Η αστικοποίηση επίσης αυξάνει την πίεση στη ζήτηση κατοικίας στα μεγάλα αστικά κέντρα.
Συμπερασματικά, τα κενά ακίνητα αποτελούν μόνο μερική λύση στην πίεση της αγοράς. Καθώς παραμένουν εκτός αγοράς εξαιτίας οικονομικών και διοικητικών δυσκολιών ή εναλλακτικών χρήσεων, η στεγαστική προσφορά παραμένει περιορισμένη, και οι τιμές αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται. Η εξέλιξη της οικονομίας διαμοιρασμού, η αστικοποίηση και η ενεργοποίηση των κενών κατοικιών θα κρίνουν το μέλλον της αγοράς κατοικίας.
Πηγή: www.iefimerida.gr
