Η βραχυχρόνια μίσθωση δεν είναι αντίπαλος του τουρισμού, αλλά σύμμαχος ανάπτυξης

Με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου της Ένωσης Ξενοδόχων Μεσσηνίας, Δ. Καραλή, σχετικά με τον ρόλο της βραχυχρόνιας μίσθωσης, αξίζει να τεθούν σε ορθό πλαίσιο τα αριθμητικά δεδομένα και η πραγματική συμβολή του κλάδου στην τουριστική οικονομία της Περιφέρειας Πελοποννήσου.

Η πραγματικότητα δείχνει ότι η βραχυχρόνια μίσθωση δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά απέναντι στη ξενοδοχειακή αγορά, αλλά συμπληρωματικά, ενισχύοντας την τουριστική δυναμική, τη διασπορά των επισκεπτών και την τοπική κατανάλωση.

Τα δεδομένα μιλούν από μόνα τους. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία που αντλήθηκαν (Ελευθερία Online, 24/9/2024), στην Περιφέρεια Πελοποννήσου λειτούργησαν το 2024, 14.344 καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης καθώς επίσης πραγματοποιήθηκαν 436.018 ημέρες μίσθωσης. Δηλαδή απλά και κατανοητά σχεδόν 40% των συνολικών διανυκτερεύσεων πραγματοποιήθηκε σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης τα πρώτα τρία οικονομικά τρίμηνα (Q1,Q2, Q3) του έτους (Ελευθερία Online, 22/8/2024).

Αντίστοιχα, σύμφωνα με παλαιότερα στοιχεία του ΙΤΕΠ και της ΕΛΣΤΑΤ, τα ξενοδοχειακά καταλύματα στην Πελοπόννησο διαθέτουν περίπου 40.000 – 45.000 κλίνες (Anagnostis, 2024). Συνεπώς, οι κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης —που ξεπερνούν τις 50.000— αποτελούν ήδη άνω του 55% της συνολικής τουριστικής δυναμικότητας της Περιφέρειας.

Επομένως η αφαίρεση ολόκληρου του κλάδου της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε περιφερειακό επίπεδο σημαίνει ότι, χωρίς τη βραχυχρόνια μίσθωση, η συνολική διαθεσιμότητα κλινών στην Πελοπόννησο θα μειωνόταν δραματικά του σημερινού συνόλου. Λιγότερες κλίνες, λιγότερες αφίξεις, λιγότερη κατανάλωση. Η μείωση αυτή δεν θα είχε απλώς στατιστικό χαρακτήρα, αλλά αλυσιδωτές επιπτώσεις σε όλο το τουριστικό και οικονομικό οικοσύστημα της Περιφέρειας.

Εντός του ανωτέρω πλαισίου, ας ρίξουμε μια εμβριθέστερη ματιά στις επιπτώσεις όπως αυτές δύναται να αποτυπωθούν επιγραμματικά.

Μείωση αφίξεων

Η προσφορά καταλυμάτων καθορίζει άμεσα την ικανότητα μιας περιοχής να φιλοξενήσει επισκέπτες.
Λιγότερες επιλογές διαμονής, ειδικά εκτός αστικών κέντρων ή σε περιοχές με περιορισμένη ξενοδοχειακή υποδομή, σημαίνει λιγότερη ζήτηση και απώλεια τουριστικών ροών.
Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, κάθε αύξηση 10 % στην προσφορά κλινών συνδέεται με μέση αύξηση 6–7 % στις αφίξεις εσωτερικού τουρισμού· αντίστροφα, μείωση 50–60 % της διαθεσιμότητας θα οδηγούσε σε πτώση αφίξεων έως και 30 % (ΙΝΣΕΤΕ, 2023).

Πλήγμα στην τοπική κατανάλωση

Η βραχυχρόνια μίσθωση δημιουργεί άμεση και έμμεση κατανάλωση. Οι επισκέπτες αυτής της κατηγορίας δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό του προϋπολογισμού τους στην τοπική αγορά (εστίαση, αγορές, μεταφορές, εμπειρίες), καθώς δεν περιλαμβάνονται σε all-inclusive πακέτα.
Σύμφωνα με ανάλυση του SETE Intelligence, κάθε διανυκτέρευση σε μη ξενοδοχειακό κατάλυμα παράγει 25 – 30 % περισσότερη τοπική δαπάνη από μια διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο (SETE Intelligence, 2022).
Η απουσία αυτής της αγοράς θα σήμαινε χιλιάδες λιγότερα ευρώ ημερησίως για μικρές επιχειρήσεις της Πελοποννήσου.

Απώλεια φορολογικών εσόδων και θέσεων εργασίας

Η βραχυχρόνια μίσθωση αποφέρει σημαντικά φορολογικά έσοδα ενδεικτικά μέσω της φορολόγησης εισοδήματος από μίσθωση, ΦΠΑ σε υπηρεσίες καθαρισμού, διαχείρισης και logistics, λόγω της αυξημένης κατανάλωσης στις τοπικές επιχειρήσεις.
Μόνο για το 2023, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, οι δηλωμένες εισπράξεις από βραχυχρόνιες μισθώσεις ξεπέρασαν τα 2,3 δισ. ευρώ πανελλαδικά, με αξιοσημείωτη συνεισφορά από την Πελοπόννησο, όπου η αγορά αυξήθηκε πάνω από 25 % σε ετήσια βάση (ΑΑΔΕ, 2024).

Συμπερασματικά, η συζήτηση για τη βραχυχρόνια μίσθωση οφείλει να στηρίζεται σε δεδομένα και όχι σε φοβικά σύνδρομα. Χωρίς αυτή, η Πελοπόννησος θα έχανε μεγάλο και δυσαναπλήρωτο τμήμα της σημερινής φιλοξενιακής της δυναμικότητας, με προφανείς συνέπειες σε αφίξεις, εισοδήματα, φορολογία και απασχόληση.

Εν κατακλείδι

Η βραχυχρόνια μίσθωση καλύπτει ανάγκες που η ξενοδοχειακή αγορά δεν μπορεί πάντα να καλύψει:

Οικογενειακές διακοπές και πολυήμερη διαμονή.
Διαμονή σε μικρούς οικισμούς, αγροτικές και ορεινές περιοχές.
Εναλλακτικές μορφές τουρισμού (πολιτιστικός, περιπατητικός, γαστρονομικός).

Με αυτόν τον τρόπο, λειτουργεί ως συμπλήρωμα και όχι ως εμπόδιο στην παραδοσιακή τουριστική υποδομή, ενισχύοντας την τουριστική εξάπλωση και την κοινωνική συνοχή. Η βραχυχρόνια μίσθωση δεν είναι ο «αντίπαλος» του τουρισμού — είναι το αναγκαίο συμπλήρωμά του για μια βιώσιμη και πολυδιάστατη τουριστική ανάπτυξη στην Πελοπόννησο.